ING KAPAMPANGAN AMPON ING “H”

ING KAPAMPANGAN AMPON ING “H”

Neng Rodrigo M. Sicat

 

Mikit la misan aldo ding mikaluguran Tagalug ampon Kapampangan

Ketang lugal atin manyaman pipag-istoryan ausan dang “Eat All You Can”

Uling kasebyan lang alang “H” deting amanuan dang kapampangan

Apalsinta’nang ing kayang kaluguran testingan ne king kayang keynan

 

Ala yang kamala-malayan ing kaluguran ng Kapampangan keting kayang isipan

Anya, ing buri nang a-testing kening kayang ka-“brother” kaya na yang inumpisan

Makanyan man, bayu ya mengutang ing Tagalug, anang sinabi king keyang sarili

Tingnan ku nga kung papaano ka mag-pronounce  ng “h” sa itatanong ko sa  iyo

 

Anang megumpisa at ana king pamanagalug na

O bro, ano ba ang bahay sa English sa mga kapampangan?

Aba, balamu mu mo buri na kung pakirakpan, ana ning kukutnan

Ana namang mekibat: anong klaseng bahay ang gusto mo “malaki o maliit?”

 

Kapag malaki “mansion” at kapag maliit “dwelling o kaya shelter”

Ing mangutang Tagalug mengamus yang buntuk atnang sinabi

Bakit hindi “house” ang sinagot niya, “di ba ‘yon ang  tamang sagot, ana king sarili

Tingnan ku nga ulit kung hindi lilitaw ang pagka-walang “h” nito, ana!

 

O bro, hindi ba kapag dry season, dinidiligan ang mga halaman

Gamit ang mahabang pandugtong upang maging daluyan ito ng tubig patungo sa mga halaman

Ano ba sa English ang tawag dito ng mga Kapampangan?

Ay, iyon ba? Ang tawag doon ay “plastic tube” o kaya, “water sprinkler”, ana ning kukutnan

 

Ngek! ana king lub ning mangutang, bakit hindi “hose” ang kanyang kasagutan

Bro, ana na namang ating buring ikutang

“Hindi ba ang tawag sa daan sa baryo ay barangay road, sa probinsya “provincial road”

Ano naman ang tawag sa English sa national road?

E di “Expressway”, anang mekibat mayli ning kitnanan

 

Ngek! Ana na naman ginamus buntuk ning Tagalug

At anang sasabi king kayang sarili: hindi ba “highway” dapat ang sagot niya,

Magtatanong pa ako ng isa para mahuli ko ang pagka-wala ng “h” niya

O bro, ano ba ang tawag sa English sa paboritong pagkaing karne ng pamilya

Na ang lasa ay manamis namis at tuwing Pasko at New Year ay naka-serve sa mesa?

 

Ah, masarap iyon di ba, anang mekibat ning Kapampangan

Hindi ba bino-boil pa ‘yon sa pineapple juice at 7 up ne, ana

“Di ba pinapalaman pa ‘yon sa sandwich na pan ne”, ana pa!

Ang tawag doon ay “sweetened pork thigh”, ana kaya!

 

Ngek! hindi ba “ham” ang tawag doon, anang mipakama ning Tagalug

Ah, old name pa ang binanggit mo, new nomenclature ‘yon, ana ning Kapampangan

Ano naman sa English ang “butas” na pinagtataguan ng mga daga at ahas

E di “burrow” kapag small at “tunnel” kapag big   

 

Eh, ang inang manok naman, e di “mother chicken”

Eh, ang kabayo naman, e di “stallion” kapag lalaki at “mare” kapag female

Eh, ang bayani, e di “patriot” o kaya kapag sublime “nationalist”

Eh, ang buhok, e di….”wig” o kaya kung gusto mo “toupee”

 

Ana ning Tagalug king lub na

Bakit angyang makananu, eke atuag a dila ini

Ana na naman ning Kapampangan keng darakap kaya

Bala mu mo siguru ne?

Angyang nanu mu, emu ku agisan perminanti!

 

TRIVIA:

Bakit ala lang “H” ding dila tamung Kapampanmgan?

 

PAKIBAT:

Alang letter “H” keng matuang Sanskrit. Manga-intuliran ing matua neng matua ing salita tamu kawangis ning salitang Ilokano mu naman. Keng isip ku, ing Tagalug indu ne ing Kapampangan at iti menga-ilon yang makapal “h” menibat keng kulturang Intsik.

 

KABALDUGAN:

Migit matua ing kulturang Austronesian a minunang mitanam king kamalayan tamu kesa kareng Intsik mekipangalakal kekatamu. Ing kamalayang Kapampangan misapwak ya king impluwensya ning Austronesial linkages.

 

 

 

2 thoughts on “ING KAPAMPANGAN AMPON ING “H”

  1. Pingback: ing kapampangan ampon ing ‘h’ « siwala nang sinukuan

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s