TARLAC PROVERBS, RIDDLES AND SUPERSTITIOUS BELIEFS

 Tarlac is a landlocked provincein Luzon with Tarlac City as its capital. It is considered as the first melting pot in Central Luzon if not in the entire archipelago.

 As such, the province enormously thrives with varieties of cultures, which is why, the culture is predominantly a chemistry of Kapampangan, Ilokano, Pangasinense and Tagalog. The blend is largely due to its history and geographical borderlines.   

 It is a province colored with merry people and languages. As border languages speakers, the usage of the verbal and written language today may seem not to be as puritan as that of the pioneering settlers, yet, are instinctively spoken by the contemporary Tarlakenos.

 Corollary, classical culture vis-à-vis mores, norms, knowledge, customs and traditions are still evident. The following are cultural examples that are germane among the people these days:  

Kapampangan Proverbs (Kasebyan) 

  1. Eka mamaronga nung eka bisang mituran (Do not cast stone if you do not want to be stroke).  
  2. Mamie ka ban midinan ka (Give and you will receive). 
  3. Eka mamie dalan ban eka midalanan (Do not give way to avoid being rail raided).  
  4. Emu kakalingwan babakle lawe ketang ibatan mu (Do not forget to look back to where you came from). 
  5. Migit mayap ing danupan kesa king lubas; ing maranup makalual ya ing lubas ali ya (It is better to be starved than naked; the starved can openly come out but never the naked). 
  6. Ing mangilag king pate, iyang matapang tune (He who refuses a fight is the one truly brave). 
  7. Ing e makibalu king kasakitan eya dapat manayang kanawan (He who has not experienced hardship should not expect comfort). 
  8. Ing pamangan ulwan na ing danup, ing pamagaral ulwan na ing kamangangan (Food cures hunger, education ails ignorance). 
  9. Tapat la ding sugat na ning kakaluguran, dapot ding uma ning casalang ilang kalabisan (The advises of a faithful friend might be painful but the kisses of an enemy are fanciful). 
  10.  Ing metung a mana malyari yang akamtan pirapal king kamumulan dapot ing wakas na niti e mipanwanan (Inheritance can be deceitfully earned but it will not last in the end).  
  11. Matas at mataluktuk masaldak ya pangabaldug (The higher the climb the harder the fall). 
  12. Eka lalapit king api nung eka bisang mapali (Do not come near the fire if you do not want to get burned). 
  13. Keng maranup alang tinape a masias (There is no bad bread for a hungry person). 
  14. Ing asung balabaluktut butul man eya makapulut (A dog that is lazy can not even catch a tiny bone). 
  15. Panayan mu karing anak mu ing depatan mu karing indu tata mu (Discover from your children the deeds you have done to your parents).  
  16. Ing dutung makilala ya karing kayang bunga (A tree is known through its fruits). 
  17. Ing dalagang magaslo anti yang asin king silyo (A bashful woman is like a salt on a cup). 
  18. Masikan ya lub, maina ya lub (He has the gut but not the wit).  
  19. Ing babaing palpigigigit bisa yang pakalbit (A woman who fondly giggles desire to be fondled).  
  20. Ing apalya mapait ya man, panulu ya ketang bisang mipaldan (A gourd although bitter is medicine to one who wants to be cured). 
  21. Ing lundag ning gaindung kambing, ing biseru anti mu rin (The leap of the doe matches that of the kid). 
  22. Tangung basti bang agad mikawani (Half hearted nod to depart early). 
  23. Nanan me pa ing garama nung mete ne ing kabayu (Of what use is the grass if the horse is already dead).
  24. Ing latang masigla ala yang laman (An empty can is noisy). 
  25. Ing tau atin yang pagasa kabang mabie ya (Man has hope so long as he lives). 
  26. Ing taung maki marine, sumpa ing amanu na (The word of an honorable man is a solemn vow).
  27. Eme aturwanan katuliran ing taung alang kaisipan (One cannot teach wisdom to a fool).  
  28. Ing manintun atnang kabusitan eya manakit nanu man(He who searches desperately can not search any finding at all). 
  29. Pabustan muyang munta ing anak ketang buri na ban akit  mu ing malagung paintungulan na (Send a boy where he wants to go and you will see his best pace).  
  30. Ing misakab karing bitis na tikdo yang pasibayu, ing mitalabu king asbuk na mitikdo ali naya (He who falls by his feet shall rise again; he who falls by his mouth shall not rise). 
  31. Ding amanung manibatan king pusu abasa king aske ning lupa (The words that come from the heart can be read on the looks of the face).  
  32. Ing pamangalinguan iyang panulu king kapagkasakitan (Forgetting is the cure for suffering). 
  33. Alang danum alang alun (There is no water without waves). 
  34. Ing bage ali agyung daptan e dapat abutan gawan (A thing which can not be accomplished should never be undertaken). 
  35. Nung malayug ing talakad tamu iti pauli ning makatalakad tamu karing dakal a pago ding nunu tamu (If we stand tall it is because we stand on the shoulders of many ancestors). 
  36. Ing batung dugang-dugang ali ya milumutan (A rolling stone gathers no moss).  
  37. Mata king mata; ipan king ipan (An eye for an eye; a tooth for a tooth). 
  38. Ing Apung Guinu sasaup ya karing taung sasaup karetang sarili da (God helps those who help themselves).
  39. Ing matudtud at migigising maranun babie sikanan at kabiasnan king tau (Early to bed and early to rise, makes a man healthy and wise). 
  40. Ing mayap a kaluguran a panaligan ya king pamangailangan (A friend in need is a friend indeed).  

Kapampangan Superstitious Beliefs (Ariya) 

  1. Manese kang pusa atlu kule ban datang ing suerte (Raise a three colored cat to allow fortune to come). 
  2. Ing dalagang babai eya dapat magpasyuk ustung bengi ban kanita eya paglolon duwendi (A maiden must avoid whistling during the night to refrain from being wooed by dwarfs). 
  3. Ali ka mamalis bengi uling lumwal ing grasya (Do not sweep the floor at night time becausefortune will come out). 
  4. Magpasantabi ka nung king masukal dadalan ka uling pota atin aturan ka (Observe courtesy when passing through thick shades for you might hurt dwelling spirits). 
  5. Ing dalagang kakanta kabang maglutu ya, makapakiasawa yang mebalung matua (A maiden who fondly sings while cooking will marry a widower).  
  6. Ing babaing mabuktut mengan kambal sagin, mapalyaring ding anak na maging kambal la mu rin (A pregnant woman who has eaten twin banana fruits will possibly bear twin babies too). 
  7. E pitutulid pasbul bale ban ing grasya e miwale (Avoid the house’s doors to face together to avoid the blessings to come out). 
  8. Bawal misukub banwa kareng mikapatad makiasawa bang ali la mipanakwil king suerting dapat karela (It is prohibited among siblings to get marry on the same year so that they will not quarrel over the blessings each one will have).   
  9. Nung mag adwa ka lub king kekang pupuntalan, ali naka malalaus bang ing disgrasya a iwasan (If you are having a second thought about your travel, do not proceed any longer to refrain from any possible accident). 
  10. Nung ing menabung kubyertus tinidur ya, ing datang a bisita lalaki ya (If the dining ware that fell is a fork, a male visitor is coming). 
  11. Eka magpasyuk ustung bengi uling ding ubingan dating la kilub bale (Do not whistle at night, snakes will be attracted inside the house). 
  12.  Nung datang lang dakal ding tagak matas ing albug a datang misna king katas (If herons come aplenty, a huge flood will come surely). 

Kapampangan Riddles (Bugtong) 

1. Metung ya ing piluban, atlu la reng pilwalan (Isa lamang ang pasukan, tatlo ang labasan.  Answer: Baru/Shirt 

2. Kabinutil yang pale, sekupan ne ing buong bale (Isang butil lamang palay, sinakop niya ang buong bahay). Answer: Bumbilya/Bulb 

3. Nung kapilan ke pete, kinaba ya pa bie (Kung kailan ko ito pinatay, lalong humaba ang buhay).  Answer: Kandila/Candle 

4. Nung eme pukpukan, eya mangan (Kung hindi mo siya pupukpukin, hindi ito kakain).  Answer: Paku/Nail 

5. Payung ng Kaka, eya mababasa (Payong ni Kaka, hindi nababasa). Answer: Bulung Gandus/Taro Leaf 

6. Aduang bolang sinulad, anggang banwa miraras  (Dalawang bolang sinulid, hanggang langit nakakarating).  Answer: Mata/Eyes 

7. Adwa lang mikaluguran, tagalan nong tagalan (Dalawa silang magkaibigan, habulan sila nang habulan).  Answer: Bitis/Feet 

8. Oyan na, oyan na, karing bulag akakit ya (Ayan na, ayan na, sa mga bulag ito ay nagpapakikita ).  Answer: Angin/Wind 

9. Apat a katau, metung la kupya (Apat na tao, iisa ang kupya).  Answer: Bale/House 

10. Lalakad ya alang guguyud, mamulai yang alang bitis (Lumalakad siyang walang humihila, tumatakbo siyang walang paa).                        Answer: Bangka/Boat 

11. Malaut ya pa ing sibat, makanganga ne ing sugat (Ang sibat ay malayu pa, ang sugat ay nakanganga na).  Answer: Asbuk/Mouth  

Ilokano Proverbs (Pagsasao) 

  1. Awan ti umuna a babawi (Repentance always comes last). 
  2. Nu nagtaray diay kabalyo, urayem ta agsublin tu (If a horse run, wait for it and surely it shall return).   
  3. Ti tao nga awan anus na, awan ti grasya nga maawat na (An impatient person will receive no blessings). 
  4. Ti nasireb nga ubing, naanus nga agadal (A bright boy studies well). 
  5. Ti ubing a tuling, mabaot ti ubet na (A stubborn child is spank in the butt). 
  6. Iti tao nga naulimek nakalimeng ti kired na (A silent person is a dangerous man). 
  7. Ti tao nga saan  na ammo tumalyaw naggapwan na saan makadanun diay papanan na. (He who is ungrateful will never have a great future). 
  8. Ti nadayaw nga sungbat, makapukaw ti unget (Courteous words bring anger down). 
  9. Iti bunga nga pinilit nga maluum nu kanem ket nasugpet (A half-ripe fruit is bitter to eat). 
  10. Ti tao nga napili, maka pili tu ti takki (He who is choosy chose the ugly). 
  11. No adda iti inlemmeng, addan to iti kauten (If you save something, you will earn something in the future). 
  12. Iti tao nga napartak, abak na pay iti nagaget (A prompt person is better than an industrious one).  
  13. Agmula ka tatta, tapno addan to iti apitem (If you plant something now, you will reap something tomorrow).
  14. Ti agsakbay, agsaguday (Early bird catches the worm). 
  15. Ti nariseb nga tao ababa ti sau na (The wise seldom talks). 
  16. Ti tao nga awan anus na, awan ti masakbayan na (He who is not a patient will not succeed). 
  17. Ti balasang nga awan ti sursurona kasla sabong nga awan banglu na (An uneducated maiden is like a flower without fragrance). 
  18. Awan kas iti sursuro a sannikua, ta dayta awan ti makatakaw kenka (Knowledge is wealth which cannot be stolen). 
  19. No nalaka ti pannakasapulan na, nalaka met ti pinnakapukaw na (What easily acquired is easily lost). 
  20. Ti tao nga masarita, awan ti ania nga magapuananan na (A man who talks too much accomplishes little). 
  21. Ti napudpudno nga gayem, maisalakan naka anyaman nga oras(A true friend is known in time of needs). 
  22. No awan ti anus, awan ti lamot (If there is no patience, there will be no food). 
  23. No adda sabsabong, aribungbungan ti kulibangbang (Where there are flowers, there are butterflies). 
  24. Agrekreklamoak gapo awan sapatos ko aginggana nakasabat tak ti tao nga awan saka na(I kept complaining that I have no shoes until I’ve met a man without his feet). 
  25. Nu ti  tao ket pinadawatam ti ikan, asaham absublin tu; suruam nga agkalap ket sikan tu met ti padawatan na(Give man a fish, he will come back to you; teach him how to fish, he will bring another one for you). 
  26. Nu kasano ti ngato ti tayab mu, kasta met iti pannakatennag mu(He who flies high will have a terrible fall).  
  27. Sakbay mo kitaen ti rugit ti sabali nga tao, kitaem nga umona diay rugit ta rupam(Before you examine the dirt of others, examine the dirt of your face first). 
  28. Agingana basit ti ules aganus ka nga agkukot, Tuno ummatiddog ken umakaba saka kan tu agunnat (Learn to persevere while the blanket is short, enjoy the comfort when it finally turns great). 
  29. Ti pintas ket agkupas, ngem ti nasayaat nga ugali ket agbayag(Beauty fades, good traits last). 
  30. Ti nadagsen nga ubra ket lumag-an, nu pagtitinulongan(Difficult work becomes easier when it is done altogether). 

Ilokano Riddles (Burburte) 

1.  Adda ditan adda ditan! Saan mu pay laeng makitkita. (Hayan na! Hayan na! Di mu pa   nakikita).  Answer: Angin/Wind   

2. Adda tinged na, adda ti bibig ken bagi na ngem awan ti ima ken saka na (May leeg, may bibig at katawan pero walang kamay at paa)       Answer: Bute/Bottle      

3.  Maysa nga sanga adda ti pito nga abot na (Isang sanga may butas na pito).   Answer: Ulo/Head 

4. Bulong ti kappa-kappa nu agsikig agpapada (Dahon ng kappa-kappa kapag humilig magkapareho). Answer: Lapayag/Ear

5.  Balay ni San Vicente napunno ti brilyante (Bahay ni San Vicente puno ng brilyante).  Answer: Granada/Grenade

6. Tektek kuna ni Saltek napouran nen kuna ni sunggo (Tektek sabi ni saldak nasunog sabi ng unggoy). Answer: Kasapigo/Match 

  1. Tinudok ko ni digo ragtaray ni tinuno (Tinusok ko ang sabaw tumakbo ang inihaw).   Answer: Agbabangka/Banca Paddler 
  2. Inikkak iti sugat isu nagsangitak (Nilagyan ko ng sugat dahilan ng aking pag-iyak).  Answer: Sibuyas/Onion 
  3. Tinagbat ko diay puon nagdara diay murdong (Tinaga ko sa puno dumugo sa dulo).   Answer: Ballpen 
  4. Maysa nga prinsesa nakatugaw idiay tasa (Isang prinsesa nakaupo sa tasa).  Answer: Kasoy/Cashew 
  5. Maysa nga kulding, biag ti kasukat na (Sa isang kalabit buhay ang kapalit).   Answer: Paltog/Gun 
  6. Adda gayem ko, kadwak nga kankanayon (May kaibigan ako palaging kasama ko).  Answer: Saka/Foot 
  7. Duwa nga nangisit nga bola, adayo iti pakaabotan na (Dalawang itim na bola nararating ay malayo).  Answer: Mata/Eyes 
  8. Ginuyod ko diay baging  nagkansiyon ni sunggo (Hinila ko ang lubid kumanta ang matsin).   Answer: Kumpana/Bell 
  9. Naglimmeng ni Pedro nakarwar diay ulo  (Nagtago si Pedro nakalitaw ang ulo).   Answer: Lansa/Nail    
  10. Langit ti ngato, langit ti baba, baybay ti nagbaetan da(Langit sa itaas, langit sa ibaa, tubig sa gitna).  Answer: Niyog /Coconut   
  11. Anya ti pinarsua  iti Apo a belensuec ti pinagturog na? (Anong bagay ang nilikha ng Diyos na nakatuwad kung matulog?).                        Answer Paniki/Bat  
  12. Magmagna ni inam sangsangitam (Habang ang ina ay naglalakad, ang anak ay umiiyak).   Answer: Burias/Piglet 
  13. Baston ni Igorot dika maparot (Ang tungkod ng Igorot na hindi maaring mabunot).  Answer Buto/Penis 
  14. Nag kapa di met padi, nag korona di met ari (May kapa hindi pari, may korona hindi hari).  Answer: Manok/Cock 
  15. Uppat iti adige na, maysa iti baot na, dua iti paypay na, dua iti boning na (Apat ang poste, isa ang pamalo, dalawa ang pamaypay, dalawa ang itak).  Answer: Baong/Carabao 
  16. Anya ti parsua ni Apo nga adda uppat a saka na, maysa ipus na ken maysa ti ulo na ngem awan ti imana (May isang nilikha ang Diyos na may apat na paa, isang buntot at isang ulo; subalit ito ay walang mga kamay).   Answer: Caballo/Horse 
  17. Adda maysa nga lakay awit-awit na ti ipus na (May isang lalaking matanda na ang buntot ay palaging dala).  Answer: Bao/Tail 
  18. Adda tallo a balasang nga naki gimong, naka berde diay immuna, naka puraw diay maikadwa, naka labbaga diay mai katallo, ngem idi rumwar da, pada pada da nga naka labbaga(May tatlong dalaga na nagsimba, ang damit ng isa ay berde, ang isa ay puti, ang isa ay pula; nung sila ay lumabas ng sabay-sabay, ang kanilang mga damit ay pula).    Answer: Mamabuyo/Betel 
  19. Papel a berde sinoratak ti purao ket inted ko idiay sangaili ngem dina met insubli (I wrote a green paper with white, I gave it to my visitor and this she did not return).   Answer: Gawed/Betel leaf 
  20. Anya ti imparsua ni Apo nga nagsusoon ti karne ngem awan met ima na(Ano ang nilalang ng Diyos na dala-dala ay karne , ngunit walang mga kamay).   Answer: Tapingar/Cock 
  21. Nu sumangpet nak diay balay yu, tumuppuak kayo(Kapag ako ay pumapasok sa iyong bahay, ikaw ay papalayong lumulundag).       Answer: Manok/Fowl 
  22. Ania ti pinarsua ni Apo nga pasurngi ti pinnagna na?(Ano ang ginawa ng Diyos na kung lumakad ay pabalik?). Answer: Baloto/Boat  
  23. Adda impatakder ko a kawayan no agbolog intan (Ako ay may kawayang binuo, kapag ito ay tumayo tayo ay aalis na ng palayo).      Answer Parao/Prao 
  24. Ania ti pinarsua ni Apo a masikog ti likudan na?(Ano ang nilalang ng Diyos na nakaumbok sa likod?).  Answer: Botoy/Calf of the leg 
  25. Nagna ni Tarzan napisi ti dalan(Dumaan si Tarzan nabiyak ang daan).   Answer: Zipper 
  26. Maysa ng kuribot napunpunno ti kaliskis(Isang bariles punong puno ng kaliskis).  Answer: Sili/Pepper 
  27. Sumrekak diay balay yu ngem pinayat payatan nak ni apung mo(Pumasok ako sa bahay ninyo tinapak tapakan ako ng lola mo).      Answer: Pamunas/Door Mat 
  28. Nu nakatugaw ket nangato nu nakatakder ket nababa(Mataas kapag nakaupo mababa kapag nakatayo).   Answer: Aso/Dog 
  29. Saan met ari saan met nga kapitan ngem  nakatugaw ti nangatu tugaw (Hindi hari, hindi kapitan subalit nakaupo sa mataas na upuan).      Answer: Sanggo/Monkey
  30. Uppat ti saka na ngem saan met makapagna (Apat ang paa hindi naman makalakad). Answer: Lamisaan/Table 
  31. Saan ku nga kanya ngem saan mu met a kanya ngem sanikua ti amin nga tao (Hindi sa akin, hindi rin sa iyo, pag-aari ng lahat ng tao).      Answer: Lubong/Earth 
  32. Umuna nga usukem sakbay mu nga kauten (Nauuna munang nilulusot bago ito dinudukot).   Answer: Kawes/Dress 
  33. Bassit nga baket nalaing nga agiket (Matandang maliit magaling maghabi).  Answer: Lawlawa/Spider 
  34. Nu umulog agin inayad, nu umuli napartak (Kung bumaba ay hinay-hinay kung umakyat kay tulin-tulin).   Answer: Butig/Mucus 

Ilokano Superstitious Beliefs (Pammati

  1. Saan ka agwalis iti sumepngit ta pumanaw iti sanikua (Never sweep the floor during night time or you will lose your fortune). 
  2. Nu agkansiyon ka ti sangu dalikan makaasawa ka ti balu (If you sing before the stove while cooking you will marry a widower).  
  3. Nu agbiahe ka ket makasabat ka ti nangisit a pusa ti agdan, saan ka agturongen ta madisgrasya ka (Discontinue your intention to travel if you crossed a black cat along the stair for an accident might impede you). 
  4. No adda nangisit a kulibangbang nga manglawlaw kenka adda matay a kabagyam (If a black butterfly keeps hopping around, a close relative will die). 
  5. Saan ka agtugtugaw iti agdan no adda masikug ta marigatan nga aganak (Never sit along the door, especially if someone is pregnant, to avoid difficulty in giving birth to her baby). 
  6. Nu agkasar ka saan mu ipadas diay trahe de bodam tapno maituloy ti kasar mo; nu isukat mo madi matuloy (If you are to be wedded, never wear your wedding gown to go on with it; if you wore it, it will not go on). 
  7. Nu mangmangan kayo ket natinnag idiay kutsara adda bisita nga lalaki; nu tinidor  ket lalaki (If a spoon fell while you are eating, a female visitor will come; if fork-a male). 
  8. Saan nga dapat agkasar ti sikob ti tawen (It is not appropriate to get married on the same year).  

Pangasinense Proverbs 

  1. Say ason marangol nakmel (Barking dogs seldom bite). 
  2. Napepet so sabangan ag natotoban so sangiy tao (Rumors have wings). 
  3. No iner so nanlapuan mo diman met so kapelagan mo (The place where you came from is where you will fall). 
  4. No say ilog et maungol atapew (Silent water runs deep). 
  5. No agka manlastog agka aniatog (If you will not boast you will burst). 
  6. Say toon paugip ugip aga makadokdok kayamanen ya napelag(He who always sleeps will never take any even if it rains with gold). 
  7. Say abong mo et simento say manaayan et kuago mas gabay kuni abong ya kubo no say manayan et too (It is better to live in a cube house where you will stay with humans than to live in a palace where you will stay with owls).  

Pangasinense Riddles (Bonike) 

  1. Sakey so turotoro diaray kepay kepay a patiray mansobsoblay (One pointing, two moving, four changing).  Answer Dueg/Carabao 
  2. Nangkorona agimiet ari, nankapa agmuet pari (He has the king’s crown but not king, he has the priest’s cape but not priest).                  Answer: Manok/Cock 
  3. Mapatar ya dalin tinobong garing (Plain earth has grown ivory).  Answer: Ngipuen/Teeth 
  4. Abong ni Don Juan agnolokaoan (Don Juan’s house you cannot open). Answer: Aguco/Sun 
  5. Sakey ya reyna akayurong ed tasa (A princess seated on a cup).   Answer: Malulo/Kasoy 
  6. Angalaak ya took ya balbaleg nen siak (I took in a slave much greater than I). Answer: Sumbredo/Cap 
  7. Nitan la nitan awit toy anbalbalanga (Here it comes! Here it comes! A red thing it brings).  Answer: Palong ng Manak/Rooster’s Comb 
  8. Kawayang bayug ag nayug gayog (A bamboo that never sways).  Answer: Pungol/Mound 
  9. Kinalabit kay obong batik si Tibong (I mounted the bullet that prompted Steve to run).  Answer: Paltog/Gun 

Tagalog Proverbs (Salawikain) 

  1. Higit na mabuti ang tumira sa bahay na kubo kung ang nakatira ay tao kaysa tumira sa bahay na bato ang nakatira ay kuwago (It is better to live in a cube hut where humans dwell than to live in a palace where owls are inhabited). 
  2. Ako ang nagbayo, ako ang nagsaing; saka nang maluto, iba ang kumain (It’s me who prepared and cooked; and when it’s done, it was another who ate it).  
  3. Anak a palayawin, ina ang patatangisin (Spoil a child, he will make her parent to suffer).  
  4. Ang ating kakanin sa sariling pawis manggagaling (What we eat should come from our own perseverance). 
  5. Bawat biyahe ay sisimulan sa unang hakbang, ganoon din ang daan tungo sa kabanalan (Every journey starts from the first step, and so, the pathway towards holiness). 
  6. Ang bawat gubat ay may nakatagong ahas (Every forest has a hidden snake). 
  7. Ang buhay ko’y dukha, subalit matamis; langit, lupa’t dagat ay aking kapatid, at sa buong mundo ay walang kagalit (My life is poor, yet so sweet; heaven, earth and the seas are my siblings, and in the whole world I posed no enemies). 
  8. Ang kabutihan na ugali ay lalong higit sa salapi (Good character is greater than penny). 
  9. Ang kahoy habang malambot ay madaling mahubog, kung lumaki at tumayog mahirap na ang paghutok (The wood while soft is easier to shape; it hardly bends as it grows and towers). 
  10. Ang kaligayahan ay nararagdagan habang sa ibang tao ay pinakakamtan (Happiness becomes greater as it is shared to others). 
  11. Ang kapalaran hindi man hanapin, sa taong masikha’y dumarating (Fortune is not elusive to an enduring person).  
  12. Ang katapat ng langit ay pusali (Joy is the opposite of despair).  
  13. Ang kawal na handa sa labanan, ang kanyang sandata dala palagian (A soldier who is ready to fight carries his arm all the time). 
  14. Ang dalagang maganda batiin mo’t nakatawa; ang dalagang pangit batiin mo’t nagagalit (A lovely maiden smiles when greeted and the ugly lady gets mad once blessed).
  15. Ang hindi marunong lumingon sa pinanggalingan hindi makakarating sa paroroonan (He who is ungrateful to his past will never have a bright future). 
  16. Ang dila ng tao’y kakaibang itak, habang ginagamit, lalung tumatalas (Man’s tongue is a unique knife, it gets sharper as it is used more). 
  17. Ang dungis ng iba bago mo batiin, ang dungis mu muna ang iyong pahirin (Examine the dirt of your face first before examining those of others). 
  18. Ang gumising ng maaga nagkakamit ng malaking grasya (Early risers catches enormous blessings). 
  19. Ang hipong natutulog ay dinadala ng agos (A sleeping shrimp is flown by ripple). 
  20. Ang ikinagaganda ng buhay mo nasa tao ring tumitingin sa’yo (The beauty of one’s self is discovered by the perception of others).